Görünmez Tehlike: Sisli Havada Güvenli Sürüş İçin Hayati İpuçları

Yolculuk sırasında karşılaşabileceğimiz en zorlu hava koşullarından biri şüphesiz sistir. Yağmur veya karda lastiklerin tutunma kaybını hissedebilirsiniz, ancak siste en önemli duyunuzu; görmeyi kaybedersiniz. İstatistikler, sis kaynaklı kazaların genellikle daha yüksek hızlarda gerçekleştiğini ve sonuçlarının daha ağır olduğunu göstermektedir. 

Sis Nedir ?

Sis; havada asılı duran çok küçük su damlacıklarının yatay görüş mesafesini yer seviyesinde 1 km'nin altına düşürmesi durumudur. Met Office'e göre 1.000 m üstü "mist/pus", 1.000 m altı "fog/sis" olarak adlandırılır. Ayrıca Met Office, "yoğun sis" için görüşün 100 m'nin altına düşmesini işaret eder. 

Ne zaman ve daha çok nerelerde görülür?

Sis "tek tip" değildir; oluşum şekline göre yer ve zaman değişir:

• Radyasyon/yer sisi (gece–sabah): Genelde açık gökyüzü, sakin rüzgâr ve nemli hava koşullarında, gece yerin soğumasıyla oluşur. Özellikle sonbahar–kış ve gün doğumu öncesi/sabah erken saatlerde sık görülür. 

• Vadi sisi: Soğuk ve yoğun hava vadilerde/çukurlarda birikir, görüş hızla düşebilir. 

• Deniz/kıyı sisi: Sıcak-nemli hava daha soğuk bir yüzeyin (deniz/soğuk kara) üzerinden geçip soğuduğunda oluşur; kıyılarda yaygındır. 

• Su kenarları ve nem kaynakları: Göl, nehir, baraj çevresi sis riskini artırabilir. 

• Sanayi/şehir çevresi: Çok yoğun sislerin bazı durumlarda daha fazla partikül bulunan bölgelerde daha kalınlaşabildiğini belirtir. 

Sisin güvenli sürüşe etkisi nedir?

• Görüş mesafesi ve algı bozulur: Hız, mesafe ve yol çizgilerini algılamak zorlaşır; tehlikeyi "geç fark etme" riski artar.

• Işık yansıması (parlama) artar: Uzun far sis damlacıklarında yansıyıp "duvar" etkisi yaratabilir; görüşü daha da kötüleştirir. Ulusal Hava Durumu Servisi

• Zincirleme çarpışma riski yükselir: Takip mesafesi yetersizse ani duruşlar çok daha tehlikeli hâle gelir.

• Cam buğusu/ıslaklık: Buğu, silecek–rezistans–klima kullanımını kritik hâle getirir.

Sis Sırasında Neler Yapmalıyız? 

Sisli bir yola girdiğinizde ilk kural: Görün ve Görünür Olun.

• Hızınızı Düşürün: Takip mesafesini normalin en az iki katına (mümkünse 3-4 katına) çıkarın. "Görebildiğiniz mesafede durabilecek" bir hızda seyredin.

• Farlarınızı Doğru Kullanın: Kısa hüzmeli farlarınızı (yakını gösteren) mutlaka yakın. Eğer görüş mesafesi çok düştüyse ön ve arka sis farlarınızı açın.

• Silecek ve Buğu Çözücü: Ön camda biriken nemi silmek için silecekleri çalıştırın ve camların buğulanmasını önlemek için klimayı/kaloriferi ön cama yönlendirin.

• İşitsel Odaklanma: Radyoyu kapatın. Gerekirse camı hafifçe aralayarak diğer araçların sesini duymaya çalışın.

• Yol Çizgilerini Takip Edin: Sisli bir havada sürüş yaparken referans olarak hareketli cisimleri (önde seyireden araç gibi) referans almayın. Yol çizgilerini takip edin.

Sis sırasında neler yapmamalıyız?

• Uzun far yakma: Sis içinde geri yansıma ile görüşü bozar. 

• Dörtlüleri "sürekli sürüş modu" gibi kullanma: Dörtlüler, esasen uyarı/tehlike–engel durumları içindir; hareket hâlinde sadece belirli koşullarda ve arkadakileri bir tehlikeye karşı uyarmak için kısa süreli kullanımı vurgular. 

• Şeritte/akış içinde durma: Arkadan çarpma riskini büyütür.

• Öndekine "yakın takip" yapma: Öndeki aracı "kılavuz" gibi kullanmak tehlikelidir.

• Ani manevra ve gereksiz sollama: Sis, mesafe algısını yanıltır.

Kaynakça: