Güvenli Servis Yolculuğu: Önce Yaya, Sonra Yolcu, Sonra Tekrar Yaya

Okulların açılmasıyla birlikte milyonlarca öğrenci için günlük yolculuğun önemli bir bölümü okul servislerinde geçiyor. Ancak güvenli bir servis yolculuğu yalnızca aracın teknik özellikleriyle veya servis sürücüsünün davranışlarıyla sınırlı değildir. Öğrencinin evden çıktığı andan okula ulaşmasına, okuldan dönüşte ise servis aracından inip güvenli bir noktaya ulaşmasına kadar devam eden bütün süreç trafik güvenliğinin bir parçasıdır.

Bu nedenle servis yolculuğunu üç temel aşamada ele almak gerekir:

Önce YAYA, sonra YOLCU, sonra tekrar YAYA.

Okul Servisi Güvenliği Durakta Başlar

Çocuğun güvenliği servis aracına bindiği anda değil, evden çıktığı anda başlar. Durağa yürürken çocuk artık trafikte bir yayadır ve yaya güvenliği kurallarına göre hareket etmelidir.

Karşıdan karşıya geçişlerde mümkün olduğu kadar yaya geçidi, okul geçidi, alt veya üst geçitler kullanılmalı, trafik ışıklarına uyulmalıdır. Özellikle sabah erken saatlerde veya görüşün azaldığı dönemlerde yansıtıcı kıyafet ve aksesuarlar çocukların sürücüler tarafından daha kolay fark edilmesine yardımcı olabilir.

5 Dakika + 5 Adım Kuralı

Road Safety Cultures olarak okul servislerinde çocukların kolay hatırlayabileceği iki basit davranışı özellikle önemsiyoruz:

5 DAKİKA: Servis durağına zamanında gelin. Gereksiz yere çok erken gelerek uzun süre yol kenarında beklemeyin.

5 ADIM: Servisi beklerken akan trafikten uzaklaşın ve mümkünse kaldırım kenarından en az 5 adım içeride bekleyin.

Emniyet Genel Müdürlüğü de öğrencilerin servis durağına zamanında ulaşmasını, yola inerek araç beklememesini ve kaldırım kenarından en az beş adım içeride durmasını tavsiye etmektedir.

Bu basit yaklaşımı şöyle özetleyebiliriz:

5 Dakika + 5 Adım = Daha Güvenli Servis Yolculuğu

Servisin Önünde veya Arkasında Beklemeyin

Okul servisleri, minibüsler ve benzeri büyük araçların çevresinde sürücünün doğrudan göremediği alanlar bulunabilir. Özellikle aracın hemen önü ve arkası çocuklar açısından yüksek riskli bölgelerdir.

Bu nedenle servis yaklaşırken:

• Araca doğru koşulmamalı,
• Aracın önünde veya arkasında beklenmemeli,
• Park etmiş araçların arasından servis aracına doğru çıkılmamalı,
• Servis tamamen durmadan araca yaklaşılmamalı,
• Sürücü veya rehber personelin yönlendirmesi beklenmelidir.

EGM'nin bilgilendirmesinde de çocukların servis aracının önünde veya arkasında durmaması gerektiği özellikle vurgulanmaktadır; çünkü sürücü bu alanlardaki çocuğu fark edemeyebilir.

Yolculuk Sırasında: Otur, Kemerini Tak, Yerinden Kalkma

Öğrenci servis aracına bindiğinde artık bir yolcudur. Güvenli yolculuğun temel prensibi oldukça basittir:

Yerine otur → Emniyet kemerini tak → Araç durana kadar yerinden kalkma.

Servise bindikten sonra öğrencinin mümkün olan en kısa sürede kendi koltuğuna geçmesi, çantasını güvenli bir noktaya yerleştirmesi ve araç hareket etmeden önce emniyet kemerini takması gerekir. Araç hareket halindeyken koridorda yürümek veya yer değiştirmek güvenli değildir.

Sürücünün Dikkatini Dağıtmayın

Çocuklar için servis yolculuğu arkadaşlarıyla birlikte geçirilen eğlenceli bir zaman olabilir. Ancak sürücünün dikkatini dağıtan yüksek sesli şakalar, ani hareketler ve araç içerisinde kontrolsüz davranışlar trafik güvenliği açısından risk oluşturabilir.

Bu nedenle yolculuk sırasında:

• Yüksek sesle bağırmaktan,
• Sürücüyü konuşmaya zorlamaktan,
• Araç içerisinde koşuşturmak veya yer değiştirmekten,
• Arkadaşları itmek veya şakalaşmaktan,
• Sürücünün görüşünü veya dikkatini etkileyebilecek hareketlerden

kaçınılmalıdır.

Servisten İndikten Sonra Yolculuk Bitmiş Sayılmaz

Okul servisinden inmek, güvenli yolculuğun sona erdiği anlamına gelmez.

Çocuk araçtan indiği anda yeniden YAYA konumundadır.

Bu nedenle servis tamamen durmadan emniyet kemeri çıkarılmamalıdır. Araç durduktan ve inişe izin verildikten sonra öğrenciler sırayla kapıya yönelmeli ve tutunarak inmelidir.

Araçtan indikten sonra ise ilk hareket:

Servisten ve akan trafikten uzaklaşmak olmalıdır.

Burada tekrar 5 adım kuralı devreye girer. Çocuk mümkün olduğunca güvenli kaldırım alanına geçmeli ve servis aracının hemen önünden veya arkasından karşıya geçmemelidir.

Karşıya geçmek gerekiyorsa servis aracını bir "koruma kalkanı" gibi kullanmak yerine uygun bir:

Yaya geçidi – Okul geçidi – Alt geçit – Üst geçit

kullanılmalıdır.